Dikkat Eksikliği Testleri: DEHB Teşhisinde Kullanılan Yöntemler

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) teşhisinde kullanılan testler; bilgisayar tabanlı objektif testler, kağıt-kalem testleri ve klinik değerlendirme ölçekleri olmak üzere üç ana gruba ayrılır. Bu testler tek başlarına tanı koymak yerine, bir uzman tarafından yapılan klinik görüşmeyi desteklemek amacıyla kullanılır.

Sıklıkla Kullanılan Profesyonel Testler

• MOXO Dikkat Testi: Hem çocuklar (6-12 yaş) hem de yetişkinler (13-65 yaş) için tasarlanmış, bilgisayar üzerinden yapılan bir testtir. Gerçek hayatı simüle eden görsel ve işitsel çeldiriciler kullanarak dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktiviteyi objektif olarak ölçer.
• D2 Dikkat Testi: Seçici dikkat, psikomotor hız ve görsel tarama becerilerini ölçen bir kağıt-kalem testidir.
• Burdon Dikkat Testi: Genellikle 10-20 yaş arası bireylere uygulanan, belirli harflerin işaretlenmesine dayalı bir dikkat ve odaklanma ölçüm aracıdır.
• WISC-R / WISC-4: Çocuklar için zeka ölçeği olmasına rağmen, dikkat ve çalışma belleği alt testleri aracılığıyla DEHB hakkında önemli veriler sağlar.
• Bender-Gestalt Görsel Motor Algı Testi: Görsel motor becerileri ve olası nörolojik problemleri değerlendirmek için kullanılır.

Öz-Bildirim ve Değerlendirme Ölçekleri

Uzmanlar, bireyin veya çevresinin gözlemlerini sistematik hale getirmek için şu ölçekleri kullanır:

• ASRS (Yetişkinler İçin): Yetişkinlerde semptom taraması yapan kendi bildirim ölçeğidir.
• Conners Derecelendirme Ölçekleri: Hem ebeveynler hem de öğretmenler tarafından doldurulan, çocuklardaki DEHB belirtilerini kapsamlı şekilde değerlendiren bir ölçektir.
• SNAP-4: 6-18 yaş grubundaki çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite şiddetini ölçen, ebeveynler tarafından doldurulan bir tarama aracıdır.

Nerede ve Nasıl Yapılır?

Bu testler genellikle hastanelerin psikiyatri bölümlerinde, özel psikolojik danışmanlık merkezlerinde veya Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde (RAM) uzman psikologlar veya psikiyatristler eşliğinde uygulanır. İnternet üzerindeki ücretsiz tarama testleri bir ön fikir verse de tıbbi bir geçerliliği yoktur ve kesin tanı için mutlaka profesyonel bir değerlendirme gereklidir.