Gaslighting Nedir? Duygusal İstismar ve Etkileri

Gaslighting, bir kişinin diğerini manipüle ederek gerçeklik algısını sarsmasıdır. Bu makalede, gaslighting'in belirtileri, hangi ilişkilerde görüldüğü ve uzun süreli etkileri hakkında bilgi edinin. Duygusal istismarın tanımını keşfedin.


Gaslighting , bir kişinin başka birini manipüle ederek kendi hafızasından, algılarından veya akıl sağlığından şüphe etmesini sağladığı bir duygusal istismar türüdür. Mağdur, zamanla "Acaba ben mi delirdim?" veya "Yanlış mı hatırlıyorum?" diye düşünmeye başlar ve gerçeklik algısı sarsılır.

Bu terim, 1938 yapımı "Gas Light" adlı oyundan ve filmlerinden gelmektedir. Hikayede bir adam, evdeki gaz lambalarının ışığını her gün biraz daha kısar; eşi ışığın azaldığını söylediğinde ise ona yanıldığını ve hayal gördüğünü iddia ederek kadını deli olduğuna inandırmaya çalışır.

Gaslighting'in Belirgin Özellikleri

Bu manipülasyon yöntemi genellikle şu şekillerde ortaya çıkar:

  • İnkâr Etme: Kişi, yaptığı bir şeyi veya söylediği bir sözü asla yapmadığını iddia eder ("Ben öyle bir şey demedim, uyduruyorsun").
  • Küçümseme: Mağdurun duygularını veya endişelerini önemsiz gibi gösterir ("Çok hassassın", "Abartıyorsun").
  • Yön Değiştirme: Konuyu saptırarak suçlamayı mağdura çevirir.
  • Sürekli Yalan Söyleme: Gerçekler apaçık ortada olsa bile yalan söylemeye devam ederek karşı tarafın gerçeği sorgulamasını sağlar.

Hangi İlişkilerde Görülür?

Sadece romantik ilişkilerde değil; ebeveyn-çocuk, arkadaşlık, hatta iş ortamında (patron-çalışan) da görülebilir. Ayrıca kişinin kendi yaşadığı travmalardan dolayı kendini suçlaması durumuna self-gaslighting (kendine gaslighting yapma) denir.

Etkileri Nelerdir?

Gaslighting'e uzun süre maruz kalmak kişide ciddi psikolojik hasarlara yol açabilir:

  • Özgüven kaybı ve kendini sürekli suçlama.
  • Karar vermede zorlanma ve sürekli kafa karışıklığı.
  • Anksiyete ve depresyon.
  • Kendi gerçekliğini savunmak yerine sürekli özür dileme hali.

Diğer Ne Demek Yazıları
Ne Demek