Şizofreni Belirtileri: Tanı ve Belirleme Yöntemleri

Şizofreni, kişinin gerçeklik algısını, düşünme biçimini, duygularını ve davranışlarını etkileyen kronik ve ciddi bir zihinsel bozukluktur . Belirtiler genellikle "pozitif" (normalde olmayan durumların eklenmesi) ve "negatif" (normal işlevlerin kaybı) olarak iki ana grupta incelenir.

Temel Şizofreni Belirtileri

• Sanrılar (Delüzyonlar): Kişinin, aksine dair güçlü kanıtlar olmasına rağmen vazgeçmediği yanlış inanışlardır. Örneğin, takip edildiğini, kendisine zarar verileceğini veya özel güçleri olduğunu düşünmek.
• Varsanılar (Halüsinasyonlar): Ortada gerçek bir uyaran yokken sesler duymak, görüntüler görmek veya kokular almaktır. En yaygın olanı gaibden sesler duyulmasıdır.
• Düzensiz Düşünce ve Konuşma: Kişinin düşünceleri arasındaki mantıksal bağın kopmasıdır. Sorulara ilgisiz cevaplar verme veya anlaşılmaz cümleler kurma şeklinde görülebilir.
• Düzensiz veya Anormal Motor Davranışlar: Çocuksu davranışlardan, ani ve anlamsız ajitasyona kadar değişen davranış bozukluklarıdır. Katatoni denilen, dış dünyaya tepkisiz kalma veya tuhaf vücut duruşlarını koruma durumu da buna dahildir.
• Negatif Belirtiler: Kişinin normal işlevlerini yerine getirme kapasitesindeki azalmadır. Bunlar şunları içerebilir: Duygusal Küntlük: Yüz ifadesinde veya ses tonunda duygu belirtisi olmaması. Sosyal Geri Çekilme: Sosyal ortamlardan uzaklaşma ve içe kapanma. İstek Kaybı (Apati): Günlük aktivitelere karşı ilgi ve motivasyon eksikliği.
• Duygusal Küntlük: Yüz ifadesinde veya ses tonunda duygu belirtisi olmaması.
• Sosyal Geri Çekilme: Sosyal ortamlardan uzaklaşma ve içe kapanma.
• İstek Kaybı (Apati): Günlük aktivitelere karşı ilgi ve motivasyon eksikliği.

• Duygusal Küntlük: Yüz ifadesinde veya ses tonunda duygu belirtisi olmaması.
• Sosyal Geri Çekilme: Sosyal ortamlardan uzaklaşma ve içe kapanma.
• İstek Kaybı (Apati): Günlük aktivitelere karşı ilgi ve motivasyon eksikliği.

Dönemlere Göre Belirtiler

• Akut Evre (Atak Dönemi): Halüsinasyon ve sanrı gibi belirtilerin en belirgin olduğu, kişinin gerçeklikten koptuğu dönemdir.
• Erken Belirtiler: Hastalık tam olarak yerleşmeden önce konsantrasyon güçlüğü, uyku sorunları ve sosyal izolasyon gibi hafif değişimler görülebilir.

Şizofreni belirtileri yaşayan kişilerin büyük çoğunluğu durumun farkında olmayabilir, bu nedenle aile ve çevre desteğiyle bir psikiyatriste başvurulması hayati önem taşır.