Kabakulak Nedir, Neden Olur, Nedenleri, Belirtileri, Nasıl Geçer, Bulaşıcı Mıdır, Tedavisi, Ne İyi Gelir?

Kabakulak Nedir, Neden Olur, Nedenleri, Belirtileri, Nasıl Geçer, Ne Kadar Sürer, Bulaşıcı Mıdır, Tedavisi, Bitkisel Tedavisi, Ne İyi Gelir?

Kabakulak aşısının bulunmasıyla birlikte artık önlenebilir bir hastalık olmasına karşın geri kalmış ülkelerde hala önemli bir sağlık problemidir. Kızamık, Suçiçeği gibi hastalıklar kadar bulaşıcı olmasa da özellikle karma aşı uygulaması yapılmamış 5-10 yaş arası çocuklar ve yetişkinlerde kabakulak olma riski vardır. Peki Kabakulak nedir, neden olur? Nedenleri, belirtileri nelerdir? Nasıl geçer, ne kadar sürer? Bulaşıcı mıdır? Tedavisi, bitkisel tedavisi nasıldır? Dilerseniz şimdi bu konuları etraflıca bir inceleyelim.
 

Kabakulak Nedir?

Kabakulak; çeşitli yollarla vücuda giren Kabakulak virüsünün, tükürük bezleri ile kulakların ön ve altında ve de çene hizası boyunca uzanan Parotis bezlerinde enfeksiyon oluşturmasıyla meydana gelen ateşli ve bulaşıcı bir hastalıktır. Hastalık kulak altındaki bezlerde gözle görülür şişkinlikler oluşturduğu için Kabakulak adını almıştır. Kabakulak virüsü ağız-burun yoluyla vücuda girer ve kan yoluyla vücuda yayılır. İlk belirtiler Kabakulak virüsü vücuda girdikten sonra yaklaşık 2 hafta sonra kendini gösterir. Daha çok bahar ve kış mevsimlerinde görülür. Bir kez kabakulak geçirmiş olan herkes hastalığa karşı karşı ömür boyu bağışıklık kazanır. Kabakulak zaman içinde tekrarlayan bir hastalık değildir ve genellikle ciddi sağlık sorunlarına yol açmaz.
 

Kabakulak Neden Olur?

Kabakulak; Kabakulak virüsünün vücudumuzu etki altına almasıyla meydana gelir. Bu virüs aslında paramiksovirüs denilen bir organizmadır. Kabakulak virüsü vücudumuza virüsü taşımakta olan hastaların öksürme, hapşırma veya konuşma yoluyla etrafa saçtıkları tükürük damlacıklarının ortamda yayılması ve solunması ya da onların kullanmış oldukları eşyalara temas edilmesi yoluyla vücudumuza girer, kan vasıtasıyla vücuda yayılır. Kabakulak virüsü taşıyanların %70’i kabakulak hastalığının belirtilerini yaşarlar. Dolayısıyla kabakulak virüsü taşıyanlardan bazıları virüsü taşıdıklarını bilmeden bilinçsizce hastalığın yayılmasına sebep olabilirler.



Kabakulak Hastalığının Nedenleri

Yukarda da belirttiğimiz gibi kabakulak viral bir hastalıktır, yani kabakulağa vücudumuza giren virüsler neden olur.
 

Kabakulak Virüsünün Vücudumuza Girme Nedenleri

 

• Karma aşı olarak bildiğimiz MMR aşısını yaptırmamış olmak.
• Kabakulak virüsü taşıyan kimseyle aynı ortamda bulunmak
• Kabakulak hastalığı olan bir bireye ait özel eşyaları kullanmak, onlara dokunmak
• Kabakulak hastalığı olan kimseyle öpüşmek, yakın temasta bulunmak

• Kabakulak virüsü taşıyan insanla ortak banyo, tuvalet kullanımı
• Kabakulak hastalığı olan biriyle aynı tabaktan yemek, ortak çatal-bıçak, bardak kullanımı

 

Kabakulak İçin Risk Faktörü Olan Durumlar

Bazı faktörler kabakulağa yakalanma riskini arttırabilir. Bu faktörler şunlardır:
 

• Kabakulak için risk faktörlerinden biri yaştır. Nadir olarak ergenlik çağından sonra da görülebilse bile kabakulak en çok 5 ve 9 yaş arasındaki çocuklarda ortaya çıkmaktadır.
• Mevsimsel faktörler de Kabakulak yakalanma konusunda risk faktörü oluştururlar. Kabakulak bahar ve kış aylarında daha çok ortaya çıkar.
• Kabakulak salgınlarının sıkça görüldüğü Afrika, Hindistan, Güney Asya bölgelerine yapılan yolculuklarda kabakulak virüsünü kapma riski vardır.
• HIV virüsü gibi bağışıklık sistemini çökerten hastalıklara sahip insanlarda da kabakulak virüsünü alma riski daha fazladır.

Kabakulak Belirtileri Nelerdir?

Kabakulak geçirenlerin yaklaşık %30’unda hiçbir belirti görülmeyebilir. Geri kalan hastalarda görülebilecek Kabakulak belirtileri şunlardır:
 

• Kulak ve kulak çevresinde, çene altında şişlik ve ağrı
• Çok yüksek olmayan ateş
• Karın ağrısı
• Kusma
• Boğaz ağrısı, yutkunma güçlüğü çekme
• Ağız kuruluğu
• Yorgunluk, halsizlik hissi
• Duyma güçlüğü, kulak çınlaması
• Dilde pas görünümü, pas tadı alma
• Yeme isteğinin kaybolması
• Vücut ağrıları
• Şiddetli baş ağrısı
• Kız çocuklarında yumurtalıkların, erkek çocuklarında testislerin şişmesi
• Tükürük bezlerinin iltihaplanması
• Vücudun Tiroit bezleri, pankreas gibi bölgelerinde iltihaplanma
• Nadiren beyin zarının iltihaplanması
• Nadiren sağırlık

 

Kabakulakta Nadiren Görülen Tehlikeli Durumlar Nelerdir?

Kabakulak genelde ilk belirtileri ortaya çıkmaya başladıktan itibaren 10 gün içerisinde iyileşen, kalıcı sağlık sorunlarına neden olmayan bir hastalık olmakla beraber özellikle ergenlik çağı sonrasında kabakulağa yakalanan ve hastalığı ağır geçiren bireylerde seyrek de olsa ortaya çıkabilecek ciddi sağlık durumları vardır. Bunlara da kısaca göz atmamızda fayda var.
 

• Pankreas iltihaplanması
• Beyin zarı iltihaplanması (menenjit)
• Merkezi sinir sistemi rahatsızlıkları
• Kısırlık
• Sağırlık

 

Kabakulak Nasıl Teşhis Edilir?

Kabakulak teşhisi doktor tarafından yapılır. Tükürük bezleri etrafındaki şişlikler, boğazın içten muayenesinde bademciklerin farklı görünümü, hafif ateş gibi bulgular çoğu kez hastalığın teşhisi için yeterlidir. Ancak belirtilerin ağır olduğu ya da kesinlik gösteremediği gibi durumlarda doktor kan ve idrar testi yanı sıra omurilik sıvısı testlerini de yapmak isteyebilir.
 

Kabakulak Nasıl Geçer?

Kabakulak hastalığı tanısı konduktan sonra sabırla dinlenerek iyileşmeyi beklemeyi gerektirir çünkü özel bir tedavisi yoktur. Kabakulakta hastalığın belirtileri başladıktan yaklaşık 10 gün içinde iyileşme görülür. Kabakulak seyrini tamamladıktan sonra istirahatle kendiliğinden geçen müdahale edilemeyen bir hastalıktır.


 

Kabakulak Ne Kadar Sürer?

Kabakulak virüsünün vücuda girdikten sonra ortalama 15 günlük bir kuluçka süresi vardır. Bu süre kişiye göre artma ve azalma gösterebilir. Kabakulak, kuluçka süresi sona erip hastalığın belirtileri ortaya çıkmaya başladıktan sonra, ortalama 7 ila 10 gün içerisinde geçer. İyileşmenin 2 haftayı bulduğu vakalar da görülebilir. Bu sürenin genellikle ilk 3 günü hastalığın semptomlarının en yoğun yaşandığı zamanlardır. Fakat kabakulak virüsünün bulaşıcılığı da hesaba katılarak teşhisi konan hastanın en az 10 gün evde dinlenerek diğer insanlarla temastan kaçınması çok önemlidir.
 

Kabakulak Bulaşıcı Mıdır?

Kabakulak kapalı ortamlarda kolayca yayılabilen, oldukça bulaşıcı bir hastalıktır. Aşı kullanımının olmadığı ya da yetersiz olduğu geri kalmış ülkelerde hala geniş salgınlara sebep olabilmektedir. Kabakulak virüsünün bulaşıcılığının en fazla olduğu devre tükürük bezlerinin şişmesinden önceki ve sonraki birkaç gündür. Kabakulak gibi Kızamık, Suçiçeği ve benzeri bulaşıcı hastalıklardan korunmak için de uygulanan Karma aşının koruma seviyesi ilk uygulamadan sonra %78 iken 2. uygulamadan sonra %88’lere çıkar. Ayrıca bir kere kabakulak geçirmiş biri ömür boyu bu hastalığa karşı bağışıklık kazanmış olur.

Kabakulak Tedavisi

Kabakulağın belirli bir tıbbi tedavisi yoktur. Kabakulak hastaneye yatmayı gerektirmez. Semptomları azaltmayı amaçlayan destekleyici tedavi evde uygulanabilir. Kabakulak hastalığında ev istirahati tedavinin en önemli parçasıdır. Doktorun uygun göreceği ağrı kesiciler dışında ilaç alınmaz. Antibiyotiklerin kabakulak tedavisinde yerleri yoktur. Kabakulak hastalığında hastalığın kendisine müdahale edilemediği için yapılması gereken hastanın belirtilerle ilgili rahatsızlıklarını hafifletmek ya da ortadan kaldırmaktır. Bu da dinlenme, doğru beslenme ve gerektiği taktirde ağrı kesici ilaç kullanımı ile sağlanır.


 

Kabakulak Hastalığının Bitkisel Tedavisi

Kabakulak geçiren hastanın ağrı ile ilgili sıkıntılarını hafifletecek, hastalık sürecini daha kolay geçirmesine yardımcı olacak bitkisel çözümler de mevcuttur. Elbette doktora danışmadan kullanmamamız gereken bu bitkisel yardımcıları ve uygulama yöntemlerini şöyle bir inceleyelim.
 

• Kulak kısmındaki şişliklere tülbent içinde su ve ballıbaba tohumu lapası uygulama
• Sabahları aç karnına tüketilecek 1 çorba kaşığı hintyağı
• Ketentohumu ve su ile hazırlanan lapanın yine bir tülbent içinde şişliklere uygulanması
• Şişliklere içine kına ilave edilmiş mayalı hamur uygulaması yapılması
• Ezilmiş Patlakotu yaprağını zeytinyağı ile karıştırıp şiş bölgelere sürme
• Doğal sirke ile şişliklere masaj yapma
• Şişlikler Bulamaç haline getirilmiş zencefil uygulama
• Şiş bölgeler üzerine çay ile kompres yapma
• Şiş bölgelere kahve yaprağı sararak 1 saat kadar bekletmek 

 

Kabakulak Hastalığına Ne İyi Gelir?

Daha önce de belirttiğimiz gibi Kabakulak hastalığının belli bir tedavi şekli bulunmamaktadır. Hastalığın belli bir tedavisi olmasa da hastanın bu süreci en iyi şekilde geçirmesini sağlamak gerekir. Peki kabakulak hastalığına iyi gelecek yöntemler nelerdir? Kabakulak hastalığına neler iyi gelir? Biraz bunlara değinmeye çalışalım.
 

• En az 10 gün süreyle evde istirahat etme
• Bol su ve sıvı gıdalar tüketme
• Gündelik el yüz vücut temizliğini ihmal etmemek
• Asitli içecekler tüketmemek
• Hastanın bulunduğu ortamın düzenli olarak havalandırılması
• Hastanın yatak çarşafı, giysi gibi eşyaları sıkça değiştirilmelidir.
• Hastaya yutma güçlüğü çekmesine neden olacak gıdalar değil sebze çorbaları, püre gibi yumuşak gıdalar yedirilmelidir
• Tükürük bezlerini uyaracak meyve suyu ve ekşi gıdalardan kaçınılmalıdır
• C vitamini alınması tüm hastalıklarda olduğu gibi kabakulakta da faydalıdır
• Tuzlu veya karbonatlı ılık su ile yapılacak gargaralar boğaz ağrılarını hafifletecektir.
• Gerekiyorsa doktorun vereceği ağrı kesiciler de kullanılabilir
• Kabakulağın başlangıç aşamasında Gamma globulin yapılarak hastanın savunma sistemi güçlendirilebilir.